Eenmanszaak of BV in 2026:
wat is het verschil en wanneer stap je over?

Een eenmanszaak is de eenvoudigste rechtsvorm voor zzp'ers: geen notaris, geen minimumkapitaal, en exclusieve fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek. Een BV loont fiscaal pas wanneer je winst structureel boven de €100.000 uitkomt. Hier vind je de concrete fiscale en aansprakelijkheidsverschillen.

Wat is een eenmanszaak?

Een eenmanszaak is de meest voorkomende rechtsvorm voor zzp'ers in Nederland. Je schrijft je gratis in bij de Kamer van Koophandel (KvK), een notaris is niet nodig en er is geen minimumkapitaal vereist. De volledige winst is jouw persoonlijk inkomen en valt in box 1 van de inkomstenbelasting. De belastingschijven in 2026 zijn 35,75% (tot €38.883), 37,56% (€38.883 tot €78.426) en 49,5% (daarboven).

Als IB-ondernemer profiteer je van aftrekposten die exclusief voor de eenmanszaak gelden: de zelfstandigenaftrek (€1.200 in 2026, mits je het urencriterium haalt van 1.225 uur per jaar), de startersaftrek (€2.123 extra in de eerste drie toepasbare jaren) en de MKB-winstvrijstelling (12,7% vrijstelling op je winst na aftrekken, zonder urencriterium vereist). Deze aftrekken verlagen je belastbare winst aanzienlijk.

Lees de gedetailleerde uitleg in zelfstandigenaftrek 2026 en MKB-winstvrijstelling 2026.

Wat is een besloten vennootschap (BV)?

Een BV is een rechtspersoon: de vennootschap is juridisch los van jou als persoon. Je richt een BV op via een notariële akte en een KvK-inschrijving. Sinds de Flex-BV-wet (2012) is er geen minimumstartkapitaal van €18.000 meer vereist. Als enig aandeelhouder en bestuurder ben je directeur-grootaandeelhouder (DGA).

De BV betaalt vennootschapsbelasting (VPB) over haar winst. Controleer de actuele VPB-tarieven op belastingdienst.nl, omdat tarieven jaarlijks kunnen wijzigen. Als DGA ben je wettelijk verplicht jezelf een gebruikelijk loon uit te betalen (wettelijk minimum: controleer belastingdienst.nl). Winst die na VPB overblijft, kun je uitkeren als dividend. Over dividend betaal je aanmerkelijkbelangheffing in box 2 (controleer het actuele tarief op belastingdienst.nl).

Belasting: eenmanszaak vs BV vergeleken

Bij een eenmanszaak betaal je inkomstenbelasting over je volledige belastbare winst. Bij een BV betaalt de onderneming eerst VPB over de winst, daarna betaal je inkomstenbelasting over je DGA-salaris (box 1) en eventueel aanmerkelijkbelangheffing over uitgekeerd dividend (box 2). Bij hogere winsten kan de gecombineerde druk van VPB plus box 2 lager uitvallen dan het 49,5% toptarief in box 1.

Gebruik belasting berekenen als zzp'er 2026 als startpunt voor de eenmanszaak-kant van de vergelijking.

Aansprakelijkheid: het kernverschil

Bij een eenmanszaak is er geen scheiding tussen zakelijk en privévermogen. Als je onderneming schulden heeft, kunnen schuldeisers in principe ook je privébezit aanspreken, zoals je woning of spaargeld. Dit is het grootste juridische risico van de eenmanszaak.

Bij een BV is aansprakelijkheid in principe beperkt tot het vermogen van de vennootschap. Als DGA ben je in beginsel niet privé aansprakelijk, tenzij sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur, fraude of het niet tijdig melden van betalingsonmacht. Een BV geeft meer bescherming, maar is geen absolute vrijwaring.

Wanneer is overstappen naar een BV zinvol?

Als vuistregel noemen accountants een belastbare winst van €100.000 tot €150.000 per jaar als omslagpunt. Beneden dat bedrag wegen de extra kosten (notaris, accountant, jaarrekening) en het verplichte gebruikelijk loon in de meeste gevallen niet op tegen de belastingbesparing. Boven dat bedrag kan de gecombineerde druk van VPB plus box 2 gunstiger uitvallen dan het 49,5% toptarief in box 1. Laat altijd een specifieke berekening maken door een fiscalist of accountant.

Andere redenen om een BV te overwegen: hoge aansprakelijkheidsrisico's (opdrachten met grote schadepotentie), de wens om winst in de BV te parkeren voor toekomstige investeringen, of de komst van meerdere aandeelhouders. Voor startende zzp'ers is de eenmanszaak vrijwel altijd de beste keuze. Zie ook zzp beginnen in 2026.

Kosten van een BV oprichten en onderhouden

Een BV oprichten brengt notariskosten met zich mee voor de oprichtingsakte. Jaarlijks heeft een BV een accountant nodig voor de jaarrekening en bij hogere omzet een officiële publicatieplicht bij de KvK. De structurele jaarkosten voor boekhouding en rapportage zijn beduidend hoger dan bij een eenmanszaak.

Een eenmanszaak schrijf je gratis in bij de KvK (geen notaris nodig). Boekhouding is optioneel maar sterk aanbevolen. De drempel en kosten zijn significant lager dan bij een BV. Lees meer over zakelijke kosten aftrekken als zzp'er voor aftrekbare boekhoudkosten.

Veelgestelde vragen

Indicatief: dit artikel geeft een algemeen overzicht en is geen juridisch of fiscaal advies. Tarieven en regels kunnen wijzigen. Raadpleeg een accountant of fiscalist voor jouw situatie.