RustigOpen de app
Informatief · geen juridisch of fiscaal advies · wetgeving in ontwikkeling

Verplichte AOV voor zzp'ers 2027:
Wet BIA en wat je nu moet weten

De Wet Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid (Wet BIA)maakt een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers in Nederland. Geplande ingangsdatum: 2027 (indicatief; controleer rijksoverheid.nl en uwv.nl voor de meest actuele stand van zaken). Details worden nog nader uitgewerkt.

Wat staat vast vs. wat is nog open
Politiek besluitVerplichte AOV voor zzp'ers is onderdeel van het coalitieakkoord; de wet is in voorbereiding.
Beoogde datumGeplande ingangsdatum 2027 (indicatief; controleer rijksoverheid.nl).
UitvoeringUWV wordt naar verwachting de uitvoerder van de basisverzekering.
PremieInkomensgerelateerd; exacte percentage en maximum nog niet definitief (controleer uwv.nl).
Opt-outMogelijk voor zzp'ers met adequate bestaande private AOV; details worden uitgewerkt.

Het huidige gat: zzp'ers zonder WIA-dekking

Werknemers zijn bij langdurige ziekte (meer dan 2 jaar) gedekt via de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). De WIA geldt uitsluitend voor mensen met een arbeidsovereenkomst. Als zzp'er werk je op basis van een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) en val je buiten de WIA. Bij arbeidsongeschiktheid heb je als zzp'er geen recht op een UWV-uitkering.

Huidige situatie zonder adequate AOV
Eerste periodeGeen inkomen uit werk; eigen reserves aanspreken.
LangdurigGeen WIA-uitkering; BBZ (bijstand zelfstandigen) als allerlaatste vangnet, maar dit is inkomensgetoetst.
CijfersIndicatief circa 1 op 6 zzp'ers heeft geen private AOV (controleer uwv.nl/rvo.nl voor actuele statistieken).

De Wet BIA is ontworpen om dit gat te dichten via een publieke basisverzekering die voor alle zzp'ers geldt, vergelijkbaar met de manier waarop de ZVW (Zorgverzekeringswet) een basisverzekering zorgkosten verplicht stelt. Meer over de huidige vrijwillige opties lees je in het artikel over de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers.

Wat gaat de Wet BIA dekken? (stand van zaken juni 2026)

De definitieve dekking wordt nog uitgewerkt. Op basis van het SER-advies (2021) en latere beleidsdocumenten zijn de volgende contouren bekend. Controleer alle details op rijksoverheid.nl en uwv.nl: de wet kan op alle punten nog wijzigen voor de officiële inwerkingtreding.

Verwachte dekkingscontouren (indicatief)
UitkeringshoogteIndicatief ca. 70% van het gederfde inkomen tot een maximum (controleer uwv.nl voor actuele cijfers).
WachttijdIndicatief 1 jaar eigen risico voor aanvang uitkering (details worden nader uitgewerkt).
UitkeringsduurTot de AOW-leeftijd bij volledige arbeidsongeschiktheid (indicatief; controleer rijksoverheid.nl).
ArbeidsongeschiktheidDefinitie en percentage (bijv. ≥35% of ≥80%) wordt nog vastgesteld; vergelijkbaar met WIA-normen.
KeuringNaar verwachting via UWV; details over herbeoordeling en re-integratie worden uitgewerkt.

Alle bovenstaande details zijn indicatief op basis van beschikbare beleidsdocumenten (juni 2026) en kunnen wijzigen. Raadpleeg rijksoverheid.nl en uwv.nl voor de definitieve wettekst en AMvB's zodra die beschikbaar zijn.

Wat gaat de Wet BIA kosten? (premie-indicaties)

De exacte premiehoogte is per juni 2026 nog niet vastgesteld. Op basis van beleidsdocumenten en SER-advisering zijn de volgende indicaties bekend. Alle percentages en bedragen zijn indicatief en worden nog nader uitgewerkt. Controleer uwv.nl en rijksoverheid.nl voor de definitieve premiehoogte.

Premieschatting Wet BIA (indicatief)
GrondslagInkomensgerelateerd (winst uit onderneming); vergelijkbaar met ZVW-bijdrage-systematiek.
Indicatief %Indicatief in de orde van grootte van 6–8% van het inkomen (controleer uwv.nl; nog niet definitief).
Maximum grondslagWaarschijnlijk geplafonneerd (indicatief; details worden nader uitgewerkt; controleer rijksoverheid.nl).
InningNaar verwachting via de belastingaangifte inkomstenbelasting, vergelijkbaar met ZVW-bijdrage.
AftrekbaarheidNog niet definitief bepaald; raadpleeg een belastingadviseur zodra de fiscale behandeling vaststaat.

Ter vergelijking: de bestaande vrijwillige private AOV kost indicatief €100–€500 per maand afhankelijk van eigenrisicoperiode, dekking en leeftijd. De Wet BIA wordt naar verwachting goedkoper doordat het risico gespreid wordt over alle zzp'ers (solidariteitsprincipe), maar biedt tegelijkertijd minder maatwerk dan een private polis.

Wat kun je nu al doen?

De Wet BIA is nog niet van kracht, maar voorbereiding loont. Vier concrete stappen die je nu al kunt zetten:

Vier stappen ter voorbereiding
1.Controleer bestaande dekking. Heb je al een private AOV? Controleer of deze voldoende dekt en of je in aanmerking kunt komen voor een opt-out van de Wet BIA. Geen AOV? Nu afsluiten terwijl je gezond bent is doorgaans goedkoper dan wachten.
2.Bouw een ziektekosten-buffer. De verwachte eigenrisicoperiode is indicatief 1 jaar. Een buffer van minimaal 3–6 maanden vaste kosten (huur/hypotheek, verzekeringen, levensonderhoud) overbrugt de wachttijd.
3.Volg de wetgeving. Meld je aan voor nieuwsbrieven van rijksoverheid.nl, uwv.nl en brancheorganisaties (ZZP Nederland, FNV Zelfstandigen) voor updates over de definitieve inwerkingtreding en premie.
4.Verwerk de toekomstige premie in je tarief. Wanneer de premie definitief is, verhoog je je uurtarief om de extra vaste kosten op te vangen. De Rustig-calculator helpt je bepalen hoeveel extra omzet je nodig hebt per factuur.

Voor zzp'ers die nu al meer willen weten over hun financiele positie bij ziekte, geeft het artikel over de Ziektewet en arbeidsongeschiktheid voor zzp'ers een volledig overzicht van de huidige vangnetregelingen (BBZ, vrijwillige AOV, ziekengeldverzekering).

Hoeveel ruimte heeft je tarief voor de extra AOV-premie?

Rustig berekent per factuur je BTW-reservering en indicatieve IB- en ZVW-afdracht. Zo zie je direct hoeveel ruimte je hebt voor een verhoging van je tarief als de Wet BIA-premie eenmaal vaststaat.

Open de gratis calculator →

Veelgestelde vragen

Wat is de Wet BIA en wanneer gaat die in?

De Wet BIA (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid) is de voorgenomen wet die een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid invoert voor alle zelfstandigen zonder personeel. De geplande ingangsdatum is 2027, maar dit is indicatief: het exacte tijdpad kan wijzigen. Raadpleeg rijksoverheid.nl of uwv.nl voor de meest actuele stand van zaken. De wet is het resultaat van een politiek akkoord op basis van het SER-advies uit 2021 om het grote gat in arbeidsongeschiktheidsdekking voor zzp'ers te dichten.

Geldt de Wet BIA voor alle zzp'ers?

De verwachting is dat de Wet BIA van toepassing is op alle zzp'ers (IB-ondernemers en directeur-grootaandeelhouders die soortgelijke werkzaamheden verrichten). Details over wie precies valt onder de definitie en of er uitzonderingen zijn voor bestaande private AOV-verzekeringen worden nog uitgewerkt. Controleer rijksoverheid.nl/uwv.nl voor de definitieve reikwijdte. Zzp'ers met een bestaande adequate private AOV zouden mogelijk in aanmerking komen voor een opt-out, maar dit is nog niet definitief vastgesteld.

Hoe hoog wordt de premie voor de verplichte AOV?

De exacte premiehoogte is nog niet vastgesteld (stand van zaken juni 2026). Beleidsmakers werken met een inkomensgerelateerde premie. Eerder circuleerden indicatieve bedragen in de orde van grootte van 6-8% van het inkomen tot een maximum (indicatief; controleer uwv.nl voor actuele cijfers). De premie zou worden geïnd via de belastingaangifte, vergelijkbaar met de ZVW-bijdrage. Alle bedragen zijn indicatief en kunnen wijzigen voor de officiële inwerkingtreding.

Wat is het verschil tussen de Wet BIA en een bestaande private AOV?

De Wet BIA biedt een basisdekking die voor alle zzp'ers geldt, ongeacht gezondheid of beroepsrisico. Een private AOV is maatwerk: je kiest zelf de eigenrisicoperiode (14 tot 730 dagen), de uitkeringsduur (tot AOW of korter) en de dekking (al dan niet beroepsspecifiek). Private AOV-premies zijn doorgaans hoger maar bieden meer zekerheid over de exacte uitkering. Of een bestaande private AOV meetelt als opt-out van de Wet BIA is een van de openstaande punten in het wetgevingsproces. Raadpleeg je verzekeraar of een onafhankelijk verzekeringsadviseur.

Wat kan ik nu al doen ter voorbereiding op de verplichte AOV?

Vier concrete stappen: (1) Controleer of je al een private AOV hebt en wat die dekt; is er geen dekking, dan is nu de premie nog marktconform terwijl je in principe gezond bent. (2) Bouw een financieel buffer van 3-6 maanden vaste kosten als overbrugging bij ziekte. (3) Stel een eigenrisicoperiode in bij je bestaande AOV die past bij je buffer: een langere eigenrisicoperiode verlaagt de premie aanzienlijk. (4) Houd rijksoverheid.nl en uwv.nl in de gaten voor updates over de definitieve invoeringsdatum en exacte premie. Meer over de huidige AOV-opties lees je in het artikel over de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers.

Is de premie voor de verplichte AOV aftrekbaar als zakelijke kosten?

De premie voor een vrijwillige private AOV is aftrekbaar als zakelijke kosten op grond van art. 3.14 IB 2001. Of de premie voor de verplichte Wet BIA dezelfde fiscale behandeling krijgt als de bestaande ZVW-bijdrage (niet aftrekbaar als zakelijke kosten maar als heffing via de aangifte) of als een aftrekbare verzekeringskosten wordt behandeld, is nog niet definitief bepaald. Raadpleeg rijksoverheid.nl en een belastingadviseur zodra de fiscale behandeling is vastgesteld.

Reserveer nu al voor toekomstige kosten
Met Rustig zie je per factuur exact hoeveel er na belasting overblijft en hoeveel ruimte je hebt voor verzekeringen en een buffer.
Probeer Rustig, tijdelijk gratis →

Alle informatie in dit artikel is indicatief en gebaseerd op de stand van zaken in juni 2026. De Wet BIA is nog in ontwikkeling; details over dekking, premie, opt-out en fiscale behandeling worden nader uitgewerkt. Raadpleeg voor de meest actuele informatie rijksoverheid.nl en uwv.nl. Dit artikel is geen juridisch of fiscaal advies. Bij vragen over jouw persoonlijke situatie: raadpleeg een onafhankelijk verzekeringsadviseur of belastingadviseur.