Overlijdensrisicoverzekering zzp'er:
wanneer heb je een ORV nodig?

Een ORV is verstandig als je een financieel afhankelijke partner of kinderen hebt, of een gedeelde hypotheek waarbij jouw inkomen nodig is om de maandlasten te dragen. Veel werknemers hebben via hun werkgever een nabestaandenpensioen of collectieve ANW-hiaatverzekering (aanvulling op de wettelijke ANW-uitkering van SVB); zzp'ers bouwen dit zelf niet op. Als jouw partner een eigen inkomen heeft dat de gezinslasten volledig dekt zonder jouw bijdrage, is een ORV minder urgent. Bij een koophuis met hypotheek is een ORV vrijwel altijd verstandig, soms ook als voorwaarde van de hypotheekverstrekker.

De premie hangt af van je leeftijd, rookgedrag, gezondheid, het verzekerde bedrag en de looptijd. Een indicatief voorbeeld: een gezonde niet-roker van 35 jaar met een gelijkblijvende ORV van €200.000 voor 20 jaar betaalt indicatief circa €10 tot €20 per maand. Rookt u of bent u ouder, dan is de premie aanzienlijk hoger. Vergelijk premies op Independer.nl, Geld.nl of via een onafhankelijke adviseur. Alle genoemde bedragen zijn indicatief; controleer actuele tarieven bij de aanbieder.

Nee, de premie van een overlijdensrisicoverzekering is voor zzp'ers niet aftrekbaar als beroepskosten of als aftrekpost in box 1. Dit verschilt van de AOV-premie (arbeidsongeschiktheidsverzekering), die wel aftrekbaar is als uitgave voor een inkomensvoorziening (art. 3.124 IB 2001, onder voorwaarden). ORV-premies vallen niet onder deze aftrekpost, tenzij de ORV onderdeel is van een erkend bankspaar- of lijfrenteproduct, wat zelden het geval is bij een gewone overlijdensrisicoverzekering. Raadpleeg een belastingadviseur voor jouw specifieke situatie.

Bij een gelijkblijvende ORV blijft het verzekerde kapitaal gedurende de hele looptijd gelijk. Dit type is geschikt als je een vaste uitkering wil voor inkomensdervingscompensatie of nabestaandenvoorziening. Bij een annuïtair dalende ORV daalt het verzekerde kapitaal ieder jaar mee met de resterende hypotheekschuld van een annuïteitenhypotheek. Dit type is goedkoper dan een gelijkblijvende ORV en wordt door hypotheekverstrekkers vaak als voorwaarde gesteld. Kies gelijkblijvend als je ook inkomensverlies wil afdekken naast de hypotheek; kies annuïtair dalend als je uitsluitend de hypotheekschuld wil afdekken.

Veel hypotheekverstrekkers stellen een overlijdensrisicoverzekering als voorwaarde voor het verstrekken van een hypotheek, met name voor het bedrag boven een bepaald drempelbedrag of bij een hoge loan-to-value. De vereiste dekking is doorgaans een annuïtair dalende ORV die meloopt met de resterende hypotheekschuld. Sommige aanbieders staan toe dat je de ORV via een andere verzekeraar afsluit dan de hypotheekverstrekker zelf. Lees de hypotheekofferte en -voorwaarden zorgvuldig en vergelijk de ORV-premie afzonderlijk via Independer.nl of een onafhankelijk hypotheekadviseur.

Bij overlijden gaat de ORV-uitkering naar de aangewezen begunstigde. Als de begunstigde de fiscale partner is (gehuwd of geregistreerd partnerschap), valt de uitkering doorgaans buiten de nalatenschap en is vrijgesteld van erfbelasting zolang de uitkering lager is dan de geldende erfbelastingvrijstelling voor partners (raadpleeg Belastingdienst voor de actuele drempel). Is de begunstigde een kind of andere erfgenaam, dan gelden lagere vrijstellingen. De uitkering zelf is bij de begunstigde vrijgesteld van inkomstenbelasting (box 1); beleggingsrendement nadien valt in box 3. Raadpleeg belastingdienst.nl of een belastingadviseur voor jouw persoonlijke situatie.