Werk uitbesteden als zzp'er:
onderaannemer inhuren in 2026

Arbeidsrelaties als opdrachtgever: opdracht of dienstbetrekking?

Als je werk uitbesteedt, zijn er twee juridisch verschillende vormen. Een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) geldt als de onderaannemer zelfstandig is: hij/zij bepaalt zelf hoe het werk wordt uitgevoerd, factureert met btw en mag worden vervangen. Er is geen gezagsverhouding. Een arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW) geldt als iemand persoonlijk werk verricht in een gezagsverhouding en daarvoor loon ontvangt. In dat geval moet jij als werkgever loonheffingen inhouden en afdragen.

Het risico: als de Belastingdienst een opdrachtrelatie beoordeelt als dienstbetrekking (schijnzelfstandigheid), kunnen naheffingen loonheffingen tot 5 jaar terug worden opgelegd, plus een boete. Bescherming bied je jezelf door te contracteren met een echte zelfstandige en de zelfstandigheid te borgen in het contract.

Wet DBA en VBAR: schijnzelfstandigheid voorkomen

Jij bent als opdrachtgever medeverantwoordelijk voor het voorkomen van schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst hanteert een holistische beoordeling (Hoge Raad 2020): alle feiten en omstandigheden wegen mee, niet alleen het contract. Het moratorium op handhaving van de Wet DBA is per 1 januari 2025 opgeheven. Actieve controle is sindsdien de norm.

Een apart wetsvoorstel rond een rechtsvermoeden van dienstbetrekkingis in de maak (het verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR gaat niet door): werkt de onderaannemer voor een uurtarief onder het beoogde drempeltarief (indicatief EUR 38/uur, peildatum 2026; controleer rijksoverheid.nl), dan wordt vermoed dat er een dienstbetrekking bestaat. Jij als opdrachtgever moet dat weerleggen. Een exacte invoeringsdatum staat nog niet vast (naar verwachting niet vóór 2027); de Wet DBA-beoordeling blijft van kracht.

Ketenaansprakelijkheid: wanneer ben je aansprakelijk voor loon?

Als jij werk uitbesteedt aan een partij die zelf werknemers heeft, kun je via ketenaansprakelijkheid aansprakelijk worden gesteld voor loonvorderingen en loonheffingen. Art. 7:616a BW geeft werknemers het recht hun loonvordering neer te leggen bij de (hoofd)opdrachtgever als hun eigen werkgever niet betaalt. Dat kan ook jij zijn, als schakel in de keten.

Daarnaast regelt art. 34 Invorderingswet 1990 de inlenersaansprakelijkheid: als je personeel inleent van een uitzendbureau of ander bedrijf dat loonheffingen niet afdraagt, ben jij als inlener hoofdelijk aansprakelijk voor die belastingschuld. Bescherming is mogelijk via een depot bij de Belastingdienst of door te werken met gecertificeerde uitzendbureaus (NEN 4400-1).

AVG bij uitbesteding: wanneer is een verwerkersovereenkomst nodig?

Als de onderaannemer bij het uitvoeren van de opdracht toegang krijgt tot persoonsgegevens die jij beheert (klantgegevens, projectdossiers met namen of contactgegevens), is hij/zij een verwerker in de zin van de AVG (art. 4 lid 8 AVG). Jij blijft de verwerkingsverantwoordelijke. Een verwerkersovereenkomst (VOK, art. 28 AVG) is dan verplicht. Daarin leg je vast: wat de onderaannemer met de gegevens mag doen, hoe lang, welke beveiligingsmaatregelen gelden en hoe datalekken worden gemeld.

Verwerkt de onderaannemer uitsluitend zijn eigen data en heeft hij/zij geen toegang tot jouw klantgegevens, dan is er geen VOK nodig. Wel geldt dan nog steeds: deel zo min mogelijk persoonsgegevens (dataminimalisatie, art. 5 AVG).

Veelgestelde vragen

Mag ik als zzp'er werk uitbesteden aan een andere zzp'er?

Ja. Als zzp'er mag je werk uitbesteden aan een andere zelfstandige via een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW). Zorg dat er geen gezagsverhouding ontstaat: de onderaannemer bepaalt zelf hoe hij/zij het werk uitvoert, factureert zelf met btw, en mag worden vervangen. Ontbreekt die zelfstandigheid, dan riskeert de Belastingdienst de relatie te herclassificeren als dienstbetrekking (Wet DBA, moratorium opgeheven 1 januari 2025).

Wat is het risico van schijnzelfstandigheid als ik een onderaannemer inhuur?

Als de onderaannemer later als werknemer wordt aangemerkt, ben jij als opdrachtgever aansprakelijk voor naheffing loonheffingen (tot 5 jaar terug) plus een boete van de Belastingdienst. Bescherming: leg de zelfstandigheid vast in het contract (eigen materiaal, eigen opdrachtgevers, vervangingsclausule), hanteer een uurtarief boven het beoogde drempeltarief (indicatief EUR 38/uur, peildatum 2026; controleer rijksoverheid.nl) en zorg dat je geen gezag uitoefent over de werkmethode.

Wat is VBAR en wat betekent het als ik een zzp'er inhuur?

Het oorspronkelijke verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR gaat niet door (besluit kabinet begin 2026). Wel komt er via een apart wetsvoorstel een wettelijk rechtsvermoeden van dienstbetrekking bij een laag uurtarief (indicatief onder EUR 38/uur, peildatum 2026; controleer rijksoverheid.nl). Ligt het tarief daaronder, dan moet jij als opdrachtgever weerleggen dat er een dienstbetrekking is. Een exacte invoeringsdatum staat nog niet vast (naar verwachting niet vóór 2027); de Wet DBA-beoordeling blijft intussen gelden.

Wanneer ben ik als zzp'er ketenaansprakelijk voor loon van mijn onderaannemer?

Als jij werk uitbesteedt aan een partij die zelf personeel in dienst heeft, ben je op grond van art. 7:616a BW hoofdelijk aansprakelijk als die partij het loon niet betaalt. De werknemer kan zijn loonvordering dan bij jou neerleggen. Leen je personeel in van een uitzendbureau of ander bedrijf, dan geldt ook de inlenersaansprakelijkheid voor loonheffingen (art. 34 Invorderingswet 1990). In de praktijk raakt dit zzp'ers vooral als ze samenwerken met onderaannemers die zelf medewerkers hebben.

Heb ik een verwerkersovereenkomst nodig als ik een andere zzp'er inhuur?

Alleen als de onderaannemer persoonsgegevens verwerkt namens jou (art. 28 AVG). Voorbeeld: de onderaannemer krijgt toegang tot jouw klantenbestand of projectdossiers met persoonsgegevens. Dan ben jij verwerkingsverantwoordelijke en de onderaannemer verwerker, en is een verwerkersovereenkomst verplicht. Werkt de onderaannemer volledig zelfstandig zonder jouw klantdata te zien, dan is er geen VOK nodig.

Welke documenten heb ik nodig als ik werk uitbesteed aan een onderaannemer?

Minimaal: (1) een schriftelijke overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) met scope, tarief, looptijd, vervangingsregeling en aansprakelijkheidsbeperking; (2) een verwerkersovereenkomst als de onderaannemer toegang krijgt tot persoonsgegevens (AVG art. 28); (3) een kopie van de KvK-inschrijving van de onderaannemer ter verificatie van de zelfstandigheid. Bewaar alle documenten 7 jaar (art. 52 AWR).